Vừa cam kết hòa bình cho ‘tất cả mọi người’, Taliban đã gõ cửa từng nhà săn lùng tàn quân

Các thành viên Taliban đã gõ cửa nhiều căn nhà trên khắp Afghanistan, yêu cầu dân quay trở lại nơi làm việc ngay lập tức. Một ngày trước, lực lương này vừa cam kết sẽ có hòa bình cho tất cả mọi người, kể cả phụ nữ.

Hàng chục người khác xác nhận với Reuters về các chuyến viếng thăm không báo trước của Taliban trong 24 giờ qua, từ thủ đô Kabul đến Lashkar Gah ở phía nam và Mazar-i-Sharif ở phía bắc. 

Taliban tụ tập trên một con đường của thủ đô Kabul ngày 18/8. (ảnh chụp màn hình)

Theo đó, Wasima, một phụ nữ 38 tuổi ở thành phố Herat cho hay, cô bị sốc khi 3 thành viên Taliban tay lăm lăm súng gõ cửa nhà mình trong sáng 18/8. Họ hỏi cô nhiều thông tin, từ công việc đến thu nhập hiện tại và yêu cầu Wasima trở lại làm việc như bình thường.

Một vài người chia sẻ họ có cảm giác các chuyến thăm của Taliban không chỉ nhằm mục đích khuyến khích người dân trở lại làm việc. Những người này cho rằng Taliban đang muốn thị uy. Tất cả các nhân chứng đều yêu cầu giấu tên hoặc không cho biết đầy đủ họ tên.

Trước đó, Hôm 17/8, trong cuộc họp báo đầu tiên kể từ khi chiếm được thủ đô Kabul, Taliban đã cam kết sẽ có hòa bình, giáo dục và việc làm cho tất cả mọi người, bao gồm cả phụ nữ.

Taliban. (Ảnh chụp màn hình Reuters)

Lực lượng này cũng tổng ân xá cho những người từng làm việc trong chính quyền Afghanistan trước đây và kêu gọi họ trở lại công sở. Tuy nhiên, theo Reuters, nhiều người dân vẫn cảnh giác vì những gì Taliban đã làm trong lần đầu tiên lên nắm quyền năm 1996.

Taliban hiện chưa trả lời bình luận về sự việc. Một số chỉ huy của lực lượng này trước đó tuyên bố sẽ không cho phép các tay súng cướp bóc hay quấy rối dân thường, tạo điều kiện để người dân được sinh hoạt như bình thường.

Wasima, người theo dõi cuộc họp báo hôm 17/8 của Taliban cùng hai con gái, tin rằng cơ hội cho phụ nữ sẽ giảm đáng kể khi lực lượng này thiết lập xong chính quyền. “Họ nói phụ nữ sẽ được làm việc nhưng tôi biết cơ hội sẽ thu hẹp hơn nhiều so với trước”.

(Ảnh chụp màn hình Reuters)

Nhiều người vẫn cảnh giác với những lời hứa hẹn trên. Nhiều cơ sở kinh doanh ở thủ đô Kabul vẫn đang đóng cửa. Nhiều khu vực của thành phố bị bỏ hoang sau khi Taliban tràn vào Kabul hôm 15/8. 

Người dân cho biết tất cả các tuyến đường hiện tại đều đổ về sân bay, nơi mọi người đang cố gắng chạy trốn khỏi đất nước trên các chuyến bay sơ tán.

Taliban săn lùng ráo riết, tàn quân chạy như “ong vỡ tổ”

Các báo cáo cho thấy, có hàng nghìn thành viên lực lượng an ninh Afghanistan đã tìm cách đến các quốc gia khác trong vài tuần qua khi Taliban nhanh chóng chiếm giữ đất nước này.

Theo New York Times, đã có nhiều binh sĩ Afghanistan dùng xe bọc thép và xe bán tải phóng qua sa mạc để đến Iran. Các phi công quân sự cũng bay đến vùng núi của Uzbekistan để ẩn náu.

Những người khác tìm cách thương lượng để đầu hàng và trở về nhà. Nhưng hàng chục nghìn người Afghanistan, gồm biệt kích và gián điệp, những người đã chiến đấu đến cùng, đang chạy trốn, ẩn náu và bị săn đuổi bởi Taliban.

(Ảnh chụp màn hình NYT)

“Không có lối thoát,” Farid, một lính biệt kích Afghanistan, nói trong một tin nhắn gửi cho một người đồng đội là lính Mỹ. Người này cho biết đang ẩn náu ở vùng núi phía Đông Afghanistan, bị mắc kẹt sau khi các đơn vị quân đội chính quy xung quanh mình đầu hàng. “Tôi đang cầu nguyện để được cứu”, người này nói.

Trên giấy tờ, lực lượng an ninh Afghanistan có khoảng 300.000 người. Nhưng vì tham nhũng, đào ngũ và thương vong, chỉ 1/6 trong số đó thực sự tham gia cuộc chiến chống Taliban trong năm nay.

Taliban vẫn đang ngày đêm tìm kiếm những người từng làm việc và chiến đấu cùng quân đội Mỹ, đưa ra đối sách đẫm máu để truy lùng họ. Các tay súng sẽ bắt giữ hoặc trừng phạt các thành viên trong gia đình nếu lực lượng này không tìm thấy người mà họ đang tìm kiếm, theo một cựu quan chức Afghanistan. 

Các quan chức cho biết Taliban đã rà soát các hồ sơ tại Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ và trụ sở của cơ quan gián điệp Afghanistan để lên danh sách các đặc vụ.  Ngày càng có nhiều báo cáo cho thấy các tay súng Taliban đang thực hiện các cuộc tấn công nhanh khi họ xác định được vị trí đối tượng cần tìm. 

(Ảnh chụp màn hình NYT)

18.000 binh lính đang bị truy lùng

Bản thân Taliban hiện tập trung vào 18.000 lính biệt kích của quân đội và các sĩ quan từ cơ quan gián điệp của Afghanistan.  Không ít người trong số này đã lui về Thung lũng Panjshir – thành trì cuối cùng của Afghanistan chưa rơi vào tay Taliban.

(Ảnh chụp màn hình NYT)

Hai thập kỷ trước, dưới sự dẫn dắt của thủ lĩnh Ahmad Shah Massoud, Panjshir cũng là khu vực duy nhất ở quốc gia Trung Đông thoát khỏi sự chiếm đóng của các tay súng nổi dậy. Nhưng hiện tại Panjshir đang thiếu vũ khí hạng nặng, đường tiếp tế qua biên giới phía bắc Afghanistan và sự hỗ trợ đáng kể của quốc tế và một chỉ huy tài ba như Massoud. 

Tại sân bay ở Kabul, vài trăm lính biệt kích từ Tổng cục An ninh Quốc gia đang giúp đỡ hàng nghìn binh linh Mỹ quản lý việc sơ tán người nước ngoài và dân chúng Afghanistan. 

Thỏa thuận được ký với Mỹ là phía Afghanistan sẽ là những người cuối cùng rời đi. Họ đóng vai trò như một hậu phương trước khi rời khỏi Afghanistan.  Các chiến binh Taliban cũng được cho là đang lục soát đám đông để tìm kiếm các binh sĩ, quan chức an ninh Afghanistan và những người khác làm việc trực tiếp cho các lực lượng do Mỹ dẫn đầu.