Rò rỉ tài liệu phơi bày cuộc chiến ủy nhiệm của Mỹ

Ngày 1/7 tờ The Intercept đăng tải một báo cáo có tựa đề: Cách Lầu năm góc sử dụng một chương trình bí mật để tiến hành các cuộc chiến ủy nhiệm.

Báo cáo cho biết, Washington đã tiến hành ít nhất 23 cuộc chiến tranh ủy nhiệm trên khắp thế giới dưới chiêu bài chống khủng bố. Mỹ được cho là đã sử dụng một cơ quan bí mật được gọi là ‘127e’ để phát động ít nhất hai chục cuộc chiến tranh ủy nhiệm kể từ năm 2017. The Intercept tuyên bố đã thu được các tài liệu chưa từng thấy và nói chuyện với các quan chức hàng đầu có hiểu biết sâu sắc về các chương trình này.

The Intercept: Cách Lầu năm góc sử dụng một chương trình bí mật để tiến hành các cuộc chiến ủy nhiệm.

Intercept đã nhận được các tài liệu thông qua Đạo luật Tự do Thông tin, tuyên bố những tài liệu này là xác nhận chính thức rằng ít nhất 14 cái gọi là ‘chương trình 127e’ đã hoạt động ở các khu vực Trung Đông và Châu Á-Thái Bình Dương trong khoảng thời gian năm 2020. Trong 3 năm Tổng cộng, Lầu Năm Góc báo cáo rằng họ đã khởi động 23 chương trình 127e riêng biệt trên toàn cầu từ năm 2017 đến năm 2020, tiêu tốn 310 triệu đô la Mỹ.

Intercept giải thích rằng 127e là một chương trình bí mật hầu như không được công chúng biết đến, nó được Quốc hội phê duyệt cho Bộ Quốc phòng thành lập từ cách đây hai thập kỷ. Dự án này cho phép các lính biệt kích của Mỹ thực hiện hành động dưới danh nghĩa chống khủng bố, chương trình bao gồm các hoạt động hợp tác giữa các lực lượng đối tác nước ngoài và không thường xuyên trên khắp thế giới cùng với sự giám sát từ bên ngoài.

Chương trình này cho phép Mỹ trang bị, huấn luyện và cung cấp thông tin tình báo cho các lực lượng nước ngoài. Tuy nhiên, không giống như các chương trình hỗ trợ nước ngoài khác, vốn tập trung vào việc xây dựng năng lực địa phương ở các nước đối tác, 127e sẽ là “lực lượng thay thế” tức là họ sẽ tuân theo lệnh của Washington và trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ do Washington đặt ra nhằm chống lại kẻ thù của Hoa Kỳ, về cơ bản đóng vai trò là người ủy nhiệm thực hiện nhiệm vụ của Lầu Năm Góc.

Theo Intercept, hầu như không có thông tin nào về các hoạt động này được chia sẻ với bất kỳ thành viên nào của Quốc hội hoặc các quan chức Bộ Ngoại giao nào. Nhìn chung, người ta không biết những hoạt động này được tiến hành ở đâu, tần suất, mục tiêu của chúng, hoặc thậm chí danh tính của các lực lượng nước ngoài mà Mỹ hợp tác để thực hiện chúng.

Những người chỉ trích chương trình cảnh báo rằng chúng có thể dẫn đến leo thang quân sự không lường trước và đẩy Hoa Kỳ lún sâu vào hơn một chục cuộc xung đột trên khắp thế giới, vì 127e không cho phép bất kỳ sự giám sát hoặc tham gia ý kiến từ các quan chức ngoại giao.

Những bản báo cáo về dự án này là tuyệt mật

Intercept lưu ý rằng mặc dù loạt tài liệu mới này đã làm sáng tỏ hơn về chương trình 127e, nhưng hầu như công chúng và các thành viên Quốc hội vẫn chưa biết nhiều về nó. Trang web này trích dẫn lời của một quan chức chính phủ giấu tên, nói rằng hầu hết các nhân viên quốc hội thậm chí còn không có quyền xem các báo cáo 127e và người ta cũng hiếm khi yêu cầu xem báo cáo về chúng. Chương trình này được thiết kế để ngăn chặn sự giám sát.

Stephen Semler, người đồng sáng lập một tổ chức tư vấn chính sách đối ngoại của Mỹ, nói với The Intercept rằng Lầu Năm Góc thích tự điều hành các hoạt động của mình mà không có sự giám sát quan liêu từ Quốc hội và họ đã làm như vậy trong nhiều năm. “Các nhóm hoạt động đặc biệt thích có được quyền tự chủ”. ông giải thích thêm rằng “vấn đề ở đây là cách làm việc quá tự do này lại được xem bình thường”. Ông ấy nói thêm. “Cần phải chú ý nhiều hơn đến những người lãnh đạo, chương trình huấn luyện và trang thiết bị tham gia chương trình này, cho dù đó là lực lượng đặc biệt hay lực lượng vũ trang thông thường, bởi vì đó thực sự có thể trở thành chương trình quảng cáo cho hoạt động xuất khẩu chiến tranh một cách bất tận.”

Stephen Semler,

Trong hơn bốn thập kỷ Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ và Liên Xô đã tiến hành nhiều cuộc chiến tranh ủy nhiệm trên toàn cầu. Trong Chiến tranh Triều Tiên, Chiến tranh Việt Nam và các cuộc xung đột vũ trang khác , các siêu cường này đã tài trợ cho các phe đối lập hoặc tham chiến trực tiếp để chống lại một lực lượng nào đó mà họ cho là cần phải tiêu diệt.

Chỉ trong thập kỷ qua, chiến tranh ủy nhiệm đã trở thành một thách thức lớn đối với sự ổn định toàn cầu. Trên thực tế, trong hầu hết mọi cuộc xung đột lớn của thế kỷ 21 – các cuộc nội chiến ở Syria, Yemen và Libya; Các cuộc chiến do Hoa Kỳ khởi xướng ở Iraq và Afghanistan; các cuộc xung đột đang diễn ra ở Somalia, Cộng hòa Dân chủ Congo và bây giờ là ở Ukraine. Tất cả đều gây mất ổn định toàn cầu. Vấn đề đều nằm ở người lãnh đạo toàn cầu, ông chủ nhà trắng.